Rozwinięcie argumentacji: Istota kosztorysu powykonawczego – Obmiar z natury
Różnica między Przedmiarem a Obmiarem: Przedmiar robót robi się przed budową na podstawie rysunków. Obmiar (będący podstawą kosztorysu powykonawczego) robi się po wykonaniu prac – mierząc fizycznie ściany, sufity, metry bieżące rur czy kubaturę betonu.
Rozliczenie umów kosztorysowych: W wielu kontraktach (szczególnie przy remontach lub pracach ziemnych, gdzie trudno przewidzieć wszystko z góry) strony umawiają się na wynagrodzenie kosztorysowe. Wtedy kosztorys powykonawczy jest jedyną legalną podstawą do wystawienia faktury końcowej.
Inwentaryzacja prac zanikających: Kosztorys powykonawczy pozwala rzetelnie wycenić tzw. roboty zanikające i ulegające zakryciu (np. instalacje podtynkowe, izolacje fundamentów, zbrojenie), do których dostęp po zakończeniu budowy jest niemożliwy. Dokumentuje się je na podstawie wpisów w Dzienniku Budowy i protokołów odbioru.
Punktem odniesienia przy rozliczeniu jest zwykle wcześniejszy kosztorys inwestorski, z którym porównujemy rzeczywisty stan wykonanych robót.